Градиво за прелазну оцјену

По чему и како се разликују P и N типови полупроводника једни од других и од чистог полупроводника.

P и N типови посједују знатно већи број носилаца наелектрисања (шупљина и електрона) од чистог полупроводника и стога имају значајно мањи отпор.P и N типови се разликују по томе којих носилаца наелектрисања има највише у њима. Код N типа много више има слободних електрона (електрони су негативни => N) док код P типа је обратно и доминантне су шупљине.

Шупљина је када је атом напустио електрон и сада постоји шупљина/празнина у валентном нивоу.

а

Шта је диода? Који јој је симбол у колу?

а

Диода је полупроводничка компонента састављена од једног PN споја. Симбол у колу је на слици. Анода је P страна диоде док је катода N страна.


Када диода проводи а када не?

а
Диода може провести струју само ако је P страна (+) на већем потенцијалу од N стране (-). Ово називамо директном поларизацијом. То јесте ако је анода на већем потенцијалу од катоде. Уколико нема напона или је потенцијал обратан (+ на N a – на P) кроз диоду струја не може проћи. Ово је инверзна поларизација. Стога струја само може да тече у правцу стријелице у симболу диоде.


Симболи транзистора:

(круг око транзистора није обавезан)

Конектори транзистора:

Код биполарних транзистора три излаза транзистора називамо (и означавамо): база (B), колектор (C) и емитор (E). База је средњи конектор, док се емитор обиљечава стријелицом.
Код FET транзистора улази се називају (и означавају са) гејт (G), дрејн (D) и сорс (S). Гејт је средњи конектор, слично бази код биполарних транзистора. Дрејн и сорс су функционално готово идентични. Код MOSFET-a сорс има на себи стријелицу.

Од чега зависи струја колектора?

Струја колектора скоро у порпуности зависи од струје базе или напона база-емитор. Потребан је напон колектор-емитор одређене поларизације али након што се то стекне, да ли тече струја колектора зависи само од напона база-емитор. Ако је база-емитор спој директно поларисан (код NPN транзистора база (P) мора бити на већем потенцијалу док код PNP база (N) треба бити на мањем потенцијалу) струја колектора тече. Ако је база-емитор инверзно поларисан струја колектора не тече. Сам интензитет струје колектора зависи од струје базе.

Каква је струја гејта код MOSFET транзистора?

Струја базе код њих је нула јер је гејт физички изолован од остатка транзистора. Тако да рад транзситора зависи само од напона.

Како се понашају MOSFET транзистори када је напон на гејту 0?

Код MOSFET транзистора са индукованим каналом без напона на гејту нема канала те они не проводе. Канал се индукује довођењем напона правилног знака на гејт.
Код MOSFET транзистора са уграђеним каналом, канал је фабрички уграђен у транзистор те он проводи и без напона на гејту. Довођењем напона правилне поларизације на гејт канал се може угасити и транзистор ће престати да проводи.

Које су најчешће сврхе употребе транзистора?

Транзистори (биполарни и FET) се најчешће користе као:

  • Прекидачи јер струјом базе или напоном гејта можемо прекинути или отворити ток струје од колектора до емитора или дрејна ка сорсу.
  • Појачивачи јер струја колектора или дрејна директно сразмјерна малој струји базе или малим напоном гејта.

Последња измена: понедељак, 27. фебруар 2023, 11:38